From Hilbert Space to Dilbert Space


Previous Entry Share Next Entry
Monday Night Irish Class, November 26, 2012
Irish
gmcdavid

Rang Gaeilge, 26 lá Mí na Samhna 2012

'Gaeilge-phobia' sa Dáil

  1. THUAIRISCIGH an colún seo go minic faoin méid Gaeilge a labhraíonn Gerry Adams agus Enda Kenny sa Dáil le linn Ceisteanna na gCeannairí.

    tuairiscighreportv
    méid, quantity, extent, number
    ceannaireleader, guide

  2. Is é Adams a chur tús leis an nós nua radacach seo nuair a toghadh é anuraidh.

    tússtart
    nósstyle, manner, customm1
    radacachradicalm1, a1
    nuair a toghadh é anuraidh.when he was elected last year.toghadh p aut

  3. Ní labhraíonn sé Gaeilge an t-am ar fad, ach is beag lá nach mbíonn Gaeilge le cloisteáil uaidh.

    an t-am ar fadall the time
    cloisteáilhearing, listening
    uaidhfrom himó

  4. Níl gach duine sásta faoi seo, áfach. Chuala mé iriseoir raidió mé fhéin ag gearán faoi lá amháin toisc nach bhféadfaidís na míreanna Gaeilge a úsáid i dtuairiscí a bhí le craoladh, amhail is nach mbíonn go leor ráite as Béarla sa Dáil le tuairisc 30 soicind a dhéanamh.

    áfachhowever
    iriseoirjournalist
    gearáncomplain
    féadbe able to, ought to
    toiscexpedition, journey, quest, errand, purpose, business
    féadbe able to
    mirbit, portionf pl mireanna
    tuairiscighreportv
    craoladhbroadcast
    amhaillike, as
    ráitesaidabair

  5. Níl údar gearáin ar bith ag na hiriseoirí clóite a bhíonn ag freastal ar an Dáil, áfach. Tá cluaisíní ar fáil dóibh ar fad, mar atá ag na Teachtaí Dála. Ach ní chaitheann formhór na n-iriseoirí na cluaisíní. B'fhéidir go dtuigeann siad ceard atá á rá as Gaeilge nó b'fhéidir go bhfuil náire orthu a léiriú go poiblí nach dtuigeann siad an teanga.

    údar author, writer; origin, cause
    gearáncomplaint, grievancem1
    iriseoirjournalist
    clóighprintv
    freastalattendance, service
    áfachhowever
    cluaisíntab, lobe
    dóibh
    Teachta Dála.Dáil deputy
    caitwear (out), spend, consume, throw, cast, shoot
    formhórgreater part majority
    ceard atá á rá as Gaeilgewhat is said in Irish
    náireshame
    orthuon themar
    éirighmake clear, explain, illustatevn léiriú
    poiblípublica

  6. Ar ndóigh, má admhaíonn siad go bhfuil fuath acu don Ghaeilge, ní acusan atá an fhadhb, is ar an teanga agus na daoine a labhraíonn í atá an locht don naimhdeas seo.

    admaighacknowledge, admit, confess
    acuat them, they haveag
    acusanat them, they haveemph ← ag
    lochtfaultm3
    naimhdeashostility, malevolance, spitem

  7. Seans go gceapann siad nach féidir fiúntas ar bith a bheith le rud a deirtear i nGaeilge, nó gur ísliú céime de shaghas éigin a bheadh ann éisteacht le duine ag labhairt sa teanga aisteach seo le cluaisíní.

    ceapthink, shape, invent
    nach féidirnot possible
    fiúntasworth, merit
    ísliúlowering, depression
    saghassort, kind
    éiginsome
    éisteachthearing
    aisteachpeculiar, strange
    cluaisíntab, lobe

  8. Tá sé ina raic idir Adams agus tuairisceoir an Irish Times, Miriam Lord, faoin gceist seo. Dar léi, níl Adams ag labhairt sa Dáil, tá sé ag "cleachtadh" a chuid Gaeilge ann. Is féidir leis é sin a dhéanamh i gConradh na Gaeilge, dar léi. Rinneadh comparáid idir Gaeilge a labhairt sa Dáil agus an cláirnéid a sheinm ann. Ní hé go rabhthas a rá go raibh tuin na Gaeilge cosúil le ceol binn, áfach. Dóibh siúd gan Ghaeilge[,] is ionann an dá rud is cosúil – ní ciall go Béarla (mar a tharlaíonn sé, is faoi chúrsaí sláinte a bhí Adams agus Kenny ag caint).

    raicuproar, wreck
    Dar léiAccording to her
    cleachtadhhabit, practise, experience
    Is féidir leis é sin a dhéanamhthey can do so
    Conradh na GaeilgeGaelic league
    comparáidcomparison
    cláirnéidclarinetf2
    seinmplaying [musical instruments]
    rabhthaswasp dep aut of
    binnsweet, melodious
    siúdthat, yon, those
    ionannsame, identical
    an dá rudboth
    ciallsense, meaning
    mar a tharlaíonn séas it happens
    cúrsacourse, round, career, affair

  9. Táthar ann a mhaíonn go bhfuil dearcadh fuarchúiseach ag muintir na hÉireann i leith na Gaeilge, go bhfuil cinneadh stuama tógtha acu nach bhfuil maitheas eacnamaíochta ag baint léi agus gurbh é sin an fáth gur tugadh bata agus bóthair di.

    TátharIspres aut of
    Táthar annThere are those
    maíghstate, claim, boastv
    dearcadhlook, outlook, considerationm1
    fuarchúiseachcool, imperturbable; chilly, frigid; apathetic, indifferent
    leithin regard to
    cinnfix, deterimine, decreevn cinneadh
    stuamasensible, level-headed
    maitheasgoodmess
    eacnamaíochtaeconomic
    batastick
    dito herdo

  10. Léiríonn an 'Gaeilge-phobia' seo sa Dáil go bhfuil an scéal i bhfad níos casta ná sin. Tá daoine in Éirinn agus tá fadhb ar leith acu leis an teanga, beag beann ar chúrsaí eacnamaíochta.

    Léiríghclarify, explain
    castatwisted, wound, intricate, complicated
    tá fadhb ar leith acu leis an teangathey have a particular
    beannregard
    beag beannregardless

  11. An bundearcadh atá ann ná go bhfuil an Ghaeilge lochtach ar bhealach éigin, nó gur rud olc í, fiú. An dara céim sa phróiseas ná fianaise a lorg chun é seo a chruthú. Ó thaobh na ndaoine a labhraíonn an teanga, dúradh fadó gur 'savages' agus 'barbarians' a bhí iontu. Sa lá atá inniu ann deirtear gur 'extremists', 'terrorists', 'peasants', 'elitists', srl. muid.

    bunbase
    dearcadhlook, gaze, vision
    bundearcadhbasic vision
    lochtach ar bhealach éiginfaulty/defective in some way
    nó gur rud olc íor event be a bad thing
    fiúeven, worth
    An dara céim sa phróiseasThe second step in the process
    iscopula with "fronting"
    fianaisewitness, testimony, evidence
    lorgseek
    cruthúcreation
    dúradh fadótold in the past
    a bhí iontuthey were"are in their"

  12. Ar ndóigh is cuma má bhíonn ráitis ag teacht salach ar a chéile (is bochtáin agus daoine saibhre muid, de réir dealraimh), an príomhrud ná go gcaithfear cur in éadan na teanga i ngach comhthéacs, dar leis na daoine sin.

    is cumaregardless
    ráiteasstatementm1
    ag teacht salach arcoming afoul of
    is bochtáin agus daoine saibhre muid,we are poor and rich people
    de réiraccording to
    dealraimhappearance
    caithfearone mustaut
    in éadanagainst
    darseem, it seems

  13. Mura bhfuiltear ag rá nach labhraíonn éinne í, bítear ag gearán faoi na daoine a labhraíonn í, go bhfuil siad ag déanamh a mhór astu féin, go bhfuil siad ag iarraidh scoilt a chothú le daoine gan Gaeilge, nó sa chás seo, go bhfuil siad ag "cleachtadh" Gaeilge seachas ag labhairt na fíortheanga – Béarla.

    Mura bhfuiltear ag rá nach labhraíonn éinne í,If it is not saying that no one speaks it,
    bítear ag gearán faoi na daoine a labhraíonn íIt is complaining about the people who speak it
    astufrom themas
    scoiltsplit, crack
    cothúnourishment, sustenance, maintenance
    cáscase
    cleachtadhpractise, habit, experiencem1
    seachasbesides, other than
    fíortheangatrue language

  14. Prionsabail eile ná nach féidir cúis mhaith a bheith ag duine chun Gaeilge a labhairt – caithfidh go bhfuil uisce faoi thalamh ar siúl, go bhfuil siad ag lorg deontais nó poist sa státchóras.

    PrionsabalPrinciple
    iscopula with "fronting"
    cúiscause, reason, casxe
    uisce faoi thalamhhidden agenda"water underground"
    ar siúlhappening
    ag lorg deontais nó poist sa státchóras.seeking grants or jobs in the state system.

  15. Ní féidir cúis mhaith a bheith ag daoine atá ag iarraidh go mbeadh Gaeilge ag a bpáistí ach an oiread – caithfidh go bhfuil scothroghnachas nó ciníochas mar bhonn leis na Gaelscoileanna, mar shampla.

    cúiscause, reason, casxe
    Ní féidir cúis mhaithThere can be no good reason
    oireadamount, quantity, number
    scoth-semi-, medium, fairly, elite
    roghnachaschoice
    ciníochasracism

  16. Tá na Gaeilge-phobes go tréan in éadan Gaeilge éigeantach don Ardteist; leatrom uafásach atá ann atá á bhrú orthu ag faisistí cultúrtha.

    tréanstrong, intense
    in éadanagainst
    éigeantachcompulsory
    leatrom uafásachterrible oppression
    brúpress, pressure, shovem4

  17. Tá siad chomh láidir céanna ar son Béarla éigeantach do chách ó bhreith go bás, áfach, ach cur amú airgid atá ann seirbhís ar bith ar chur ar fáil do na 'Gaelgores'. Ar ndóigh, má admhaíonn siad go bhfuil fuath acu don Ghaeilge, ní acusan atá an fhadhb, is ar an teanga agus na daoine a labhraíonn í atá an locht don naimhdeas seo.

    Tá siad chomh láidir céanna ar son Béarla éigeantachThey are as strong in the same way for the sake of compulsory English
    do chách ó bhreith go básfor everyone from birth to death
    cuirputvn cuir
    amú wasted, in vain
    cur amú airgidwasting money
    admhaighacknowledge, accept, confess
    lochtfault
    naimhdeashostility

  18. Maidir leis na cúiseanna don naimhdeas seo, bhuel, nuair a dúirt Freud nach raibh aon mhaitheas sa síocanailís do mhuintir na hÉireann, ní dóigh liom go raibh sé ag rá go raibh sláinte mheabhrach na tíre chomh iontach sin nach raibh cabhair ar bith uainn.

    Maidir leis na cúiseanna don naimhdeas seoRegarding the reasons for this hostility
    nach raibh aon mhaitheas sa síocanailís,there was no good in psychoanalyzing
    ní dóigh liomI am not of the opinion
    sláinte mheabhrachmental health
    chomh iontachso wonderful
    cabhairhelp

  19. Is maith an rud é gur labhair Adams amach faoin gceist seo; ní mór cur in éadan iarrachtaí an méid Gaeilge a labhraítear sa Dáil nó áit ar bith eile a laghdú.

    Is maith an rud é gur labhair Adams amach faoin gceist seoIt is a good thing for Adams to speak out on this question
    in éadanagainst
    méidamount, quantity
    laghdaighlessen, decrease, diminishvn laghdú


dáiríreseriousness [n], earnest, serious, really [a]m4, a3

?

Log in

No account? Create an account